FLUXUS-History of Conseptual Art-1961-1964

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ

“Ιστορία της Σύγχρονης Τέχνης Ι”

“FLUXUS”

Book Ubi Fluxus 1990 ibi motus 1962.

Scanned.hehe

Δάκης Τρέντος -ΤΧ200449
Ευγένιος Τρυφωνίδης – ΤΧ200670

ΚΕΡΚΥΡΑ Σεπτέμβριος 2010

Fluxus – Αντι-τέχνη
«να καθορίσουμε τον κόσμο από την αστική ζωή. Να προωθήσουμε την ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΗ ΤΕΧΝΗΣ ώστε να είναι κατανοητή απ’ όλο τον κόσμο… Να διαλύσουμε τις δομές της πολιτιστικής, της κοινωνικής και πολιτικής επανάστασης και να φτιάξουμε μ’ αυτές ένα κοινό μέτωπο που έχει κοινές δράσεις»
George Maciunas, Μανιφέστο

Ο χαρακτηρισμός fluxus δόθηκε από τον Maciunas για πρώτη ϕορά γύρο στο 1960 σαν τίτλος ενός περιοδικού που επρόκειτο να παρουσιάσει ιδέες τέτοιων καλλιτεχνών οι οποίοι αποποιούνται με τα έργα τους παραδοσιακές καλλιτεχνικές ϕόρμες και τεχνοτροπίες. Το περιοδικό δεν εκδόθηκε ποτέ. Η λέξη βέβαια χρησιμοποιήθηκε για σειρά συναυλιών του “Νεότατης Μουσικής” που διοργάνωσε ο Maciunas το 1962 στο Wiesbaden όπου για κάποιο διάστημα εργαζόταν σαν designer στον Αμερικανικό Στρατό. Οι μάχες όμως δόθηκαν. Αργότερα όταν επιτέλους το fluxus ανακαλύϕθηκε από την αγορά τέχνης και μπορούσε κανείς να κοσμείτε με το fluxus σαν σήμα ποιότητας.Πρόκειται για τους ίδιους ανόητους διαξιϕισμούς που αντάλλαξαν οι Ντανταιστές για την πατρότητα του όρου DaDa και που τώρα διαδραματίζονται γύρο από το στενό κύκλο του Maciunas. Δεν αϕορά ποια την τέχνη πρόκειται για γραϕειοκρατία. Αν περιορίσει κανείς τη χρονική διάρκεια του fluxus στα έτη 1962,1963 και 1964 και αριθμήσει μόνο τα 7,5 ευρωπαϊκά ϕεστιβάλ, οι περισσότερες δημοσιεύσεις του fluxus από την εποχή αυτή και το τότε έργο καλλιτεχνών όπως του George Maciunas , La Monte Young, George Brecht, Emmett Willians, Ben Patterson,Nam June Paik,Addi Kopcke, Robin Page,Ben Vautier κ.α ολοκληρώνετε σχεδόν το σύνολο του υλικού κατεξοχήν μοναδικό και αδύνατο να περιγραϕεί. Με λίγες λέξεις κλειδιά : εννοιακή τέχνη (conseption art), συγκεκριμένη, μη εξπρεσιονιστική, μη συμβολική, πρώτης βαθμίδας, μη ϕορμαλιστική (extrem simples), ανέραστη των παραδεδεγμένων μορϕών παρουσίασης,αισθησιακή,παράλογη, κ.λ.π. Όπως και να χει :  σε κάθε περίπτωση το fluxus δεν είναι τριανταϕυλλάκι, για να διακοσμεί κανείς το προσωπικό του πολιτικό αγκάθινο στεϕάνι.
Αυτό που μετά το 1962 θα αποκαλείται fluxus γεννήθηκε ταυτόχρονα σε διαϕορετικά μέρη του κόσμου. Στην Ιαπωνία (Ay-o, Takehisa Kosugi,Yoko Ono,Takako Saito,Shieko Shioml), στις Ηνωμένες πολιτείες (George Brecht,John Cage,Dick Higgins,Alison Robert Watts,La Monte Young,George Maciounas,Jackson Man Low),Γαλλία( Robert Filliou,Jean Jaques Lebel,Daniel Spoerri,Ben Vautier,Emmett Williams),στην Ολλανδία και στη Δανία (Eric Andersen,Henning Christiansen,Arthur Kopcke,Willem de Ridder), στην Πράγα (Milan Knizak), και στη Γερμανία Κολωνία και Ντύσελντορϕ (Joseph Beuys,Nam June Paik,Bebjamin Patterson,Tomas Schmit,Wolf Vostell).
  Παλιότερα σημεία συνάντησης ήταν, για όποιον ζούσε στη Νέα Υόρκη, τα σεμινάρια του john Cage στο New School for Social Research ή στη περιοχή του Ρήνου, οι μουσικές παραστάσεις του Stockhausen που γίνονταν στο ατελιέ της Mary Bauermeister στη Κολωνία. Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα δημιουργήθηκε ένα πυκνό δίκτυο πληροϕοριών ανάμεσα σε αυτού τους καλλιτέχνες και συνθέτες που ζούσαν σε διαϕορετικές πόλεις και ηπείρους.
Τα νέα μεταϕέρονταν από τον ένα καλλιτέχνη στον άλλο μέσω των ταξιδίων τους. Δεν ήξερε ο ένας τον άλλο αλλά αλληλογραϕούσαν μεταξύ τους.Ο ταχυδρομείο έγινε για αυτούς ο σύνδεσμος με τον οποίο αντάλλασσαν ιδέες, μανιϕέστα και ουτοπίες, mail art και εννοιακή τέχνη γεννήθηκαν σε αυτή την προ fluxus εποχή. Αυτή η ιδεών τέχνη δημοσιεύθηκε για πρώτη ϕορά στα περιοδικά του Vostell με τον τίτλο “de coll/age” στη Κολωνία και στην έκδοσή An Anthology με επιμέλεια των Mac Low και Young στον εκδοτικό οίκο του Maciunas  στη Νέα Υόρκη. Ακόμη και σήμερα δεν έχουν απαντηθεί ερωτήματα όπως: Τι είναι Fluxus, τι θέλει. Δημιουργημένο από τον John Cage και συντονιζόμενο από τον George Maciunas, το κίνημα αυτό ϕτάνει από το 1962 ώς το 1966 στο απόγειο του. Από την εποχή αυτών των συναυλιών που γινόταν πολύ συχνά από τους ίδιους καλλιτέχνες, άϕηνε την εντύπωσή της ύπαρξης της ομάδας αυτής. Παρ όλα αυτά δεν υπήρξε ποτέ μια τέτοια ομάδα.Οι ϕλουξουιστές ως αντίθετοι στο κατεστημένο και την αγορά τέχνης κάναν μαζικές παραγωγές χωρίς να υπογράϕουν τα έργα τους. Παρεξηγήσεις άρχισαν να δημιουργούνται συγκρίνοντας κάποιοι το Fluxus με ρεύματα και ομάδες που είχαν κοινές αρχές ή που συμϕωνούσαν σε κάποια προγράμματα. Στο  Fluxus δεν υπήρξε ποτέ καμία τέτοια διάθεση να συμϕωνούν όλοι με κάποιες μεθόδους. Μπορεί το κοινό γνώρισμα τελικά να είναι οτι τα όρια της τέχνης γίνονται ποιο ευρεία από ότι ϕαινόντουσαν μέχρι τώρα ή ότι τα κύρια καλά εδραιωμένα όρια δεν είναι ποια τόσο χρήσιμα. Έτσι στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ιαπωνία οι καλλιτέχνες γνωρίζουν τις εργασίες ο ένας του άλλου, αναπτύσσοντας αντικείμενά και δουλειές που ήταν γνήσια και πολλές ϕορές μη- κατηγοριοποιημένα με ένα παράξενο καινούργιο τρόπο. Alison Knowles,Bean Can : Early Red Valentines, Long Yellow Six Weeks, Ich bean ein Starein Kino-Star. Το Zyklus του Tomas Schmit όπου το κοινό ήταν περιτριγυρισμένο από μπουκάλια με νερό και η παράσταση τελείωνε μόλις το νερό αδειαζόταν από μπουκάλι σε μπουκάλι ή όταν χυνόταν όλο. Το έργο του Ben Patterson το Δύο κινήσεις από την συμφωνία ν. 1 : Το κοινό καθόταν στη γραμμή. Ένα άτομο κάθε φορά καθόταν σε ένα σκαμνί απέναντι από το δημιουργό, που ψιθύριζε : “Με εμπιστεύεσαι ;” Ο Ben έβαζε τα Ναι από την μία μεριά του δωματίου και τα Όχι από την άλλη. Τα φώτα έκλειναν. Αναμονή. Πιθανή ένταση. Και μετά μυρωδιά καφέ, βροχή καφέ.
O αναγνωρισμένος και αναμϕισβήτητος πρωτεργάτης των ϕλουξιστών, που έδωσε και τι λέξη, ήταν ο George Maciunas. Ρεύμα σε ροή ,ρέον, είναι οι μεταϕράσεις που οδηγούν στο ρητό του Ηρακλείτου <>. fluxus is in fluxus is in fluxus….
Πνεύμα ανανέωσης πήγαζε από τους καλλιτέχνες.Προβάλετε η αλληλεπίδραση εικαστικών τεχνών και μουσικής,αλλά και τα ουσιαστικά ερεθίσματα για της απαρχές της τέχνης με ηλεκτρονικά μέσα προέρχονται από το Fluxus και τον κύκλο της τέχνης.
Ο όρος Intermedia οϕείλετε στον Dick Higgins, ο οποίος σε ένα τεύχος του Something Else Newsletters,το ’60 επιδίωξε να διευκρινίσει τις ιδέες fluxus, που περνούσαν τα συμβατικά όρια της εικαστικής έκϕρασης.Η χρήση του Happening, συναυλίες και εκθέσεις εκτελούνταν ποιο ακραία από ότι στην Ποπ Αρτ, η οποία και αντικατόπτριζε μόνο το κόσμο της κατανάλωσης. Τα πράγματα στην τέχνη που εξετάζουμε ήταν πολύ διαϕορετικά. Εδώ πειραματίζονταν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη αισθητικούς κανόνες. Η ακραία αυτή περιϕρόνηση όλων των μέχρι τότε παραδοσιακών τεχνικών και αισθητικών κανόνων, η αδιαϕορία απέναντι στο καλό γούστο, η αδιαϕορία στους κανόνες της αγοράς της τέχνης έκανε όλους αυτούς τους καλλιτέχνες, των οποίων οι ιδέες περιγελώνταν αλλά αντιγράϕονταν συστηματικά.Το ότι τα αυθεντικά προϊόντα του κινήματος αυτού είναι δύσκολα καταναλώσιμα, είναι γιατί δεν αποτελούν μια συγκεκριμένη τεχνοτροπία αλλά μια πνευματική στάση.   
Επίσης το fluxus δε σημαίνει μια συνωμοτική ομάδα καλλιτεχνών αλλά μια ακραία χαλαρή σύνδεση αυτόνομων καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων και περιθωριακών μορϕών, που προβληματίζονται μακρυά από την αγορά της τέχνης για μορϕές συμπεριϕοράς και μορϕοπλασίας, που σήμερα κάλλιστα μπορούμε να χαρακτηρίσουμε Τέχνη. 
Η σύγχυση του κοινού, το σάστισμα του θεατή ήταν προθέσεις τους και επιτυγχάνονταν με την ενσωμάτωση του θεατή στη διαδικασία παραγωγής. Ότι μπορεί να κάνει ο καθένας με ένα σχέδιο δε χρειάζεται να κάνει ένα και πίνακα, ο,τι μπορεί να ξεκαθαριστεί με ένα σημείωμα δε χρειάζεται να γίνει σχέδιο, ο,τι μπορεί να ξεκαθαριστεί μέσα στο κεϕάλι, δε χρειάζεται ούτε σημείωμα.       
Fluxus, χρήση και διασκέδαση. Πέρα από τον πολύπλοκο διεθνισμό του και την επιμονή του σε ομαδικές πρακτικές, το Fluxus ενεπλάκη εξαρχής στη ριζοσπαστική κριτική των συμβατικών εννοιών της ταυτότητας και της  (καλλιτεχνικής) δημιουργίας. Η κριτική αυτή υιοθέτησε μια στάση κατά των ανδρών, η οποία δεν ήταν ακόμη ρητά ϕεμινιστική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στάσης αυτής ήταν η “ζωγραϕική αιδίου” της Σιγκέτο Κουμπότα, όπου η καλλιτέχνιδα άπλωσε κόκκινη μπογιά σε ένα ϕύλο χαρτιού στο έδαϕος με ένα πινέλο που κρεμόταν από τον καβάλο της, διαλύοντας με τον τρόπο αυτό τη ϕαινομενικά ατέλειωτη μυθολογία των αρρενοπών ζωγραϕικών παραστάσεων του Πόλοκ με μία και μόνο σκανδαλώδη κίνηση.Η Κουμπότα εκτέλεσε για πρώτη ϕορά δημόσια το έργο αυτό στο Αέναο Φεστιβάλ Fluxus που πραγματοποιήθηκε το 1965 στην κινηματογραϕική λέσχη της Νέας Υόρκης. Το ίδιο έτος, ο Μακίουνας ανακοίνωσε το σχέδιο Fluxus με την ακόλουθη ¨επίσημη¨ δήλωση: Προκειμένου να εδραιωθεί το μη επαγγελματικό καθεστώς του καλλιτέχνη στην κοινωνία,πρέπει να αποδείξει την επουσιώδη και μη εκλεκτική ϕύση του καλλιτέχνη,πρέπει να αποδείξει την αυτάρκεια του κοινού,πρέπει να αποδείξει πως οτιδήποτε μπορεί να είναι τέχνη και ο καθένας μπορεί να κάνει τέχνη.Έτσι, η διασκέδαση-τέχνη πρέπει να είναι απλή, διασκεδαστική, ανεπιτήδευτη,να ενδιαϕέρεται για ασημαντότητες, να μην απαιτεί δεξιότητες ή αμέτρητες πρόβες,να μην έχει καμία αξία εμπορεύματος ή θεσμική αξία.Η αξία της τέχνης-διασκέδασης πρέπει να υποβαθμιστεί καθιστώντας την απεριόριστη, μαζικά παραγόμενη, ευαπόκτητη από όλους και τελικά παραγόμενη από όλους.Η τέχνη-διασκέδαση Fluxus είναι η οπισθοϕυλακή χωρίς καμία αξίωση ή παρόρμηση να συμμετάσχει στον ανταγωνισμό της υπερίσχυσης με την πρωτοπορία. Αγωνίζεται για τις μή δομικές και μη θεατρικές ιδιότητες ενός απλού ϕυσικού γεγονότος, ενός παιχνιδιού ή μιας ϕάρσας. Είναι η συγχώνευση του Σπάικ Τζόουνς, το βωντεβίλ, της ϕάρσας, των παιδικών παιχνιδιών και του Ντισαν.Ξεπερνώντας τον Ντυσάν. το Flυxus σκόπευε να καταργήσει τις τελευταίες εναπομένουσες διαιρέσεις μεταξύ του readymade (δηλαδή των επινοήσεων της πλαισίωσης και της παρουσίασης) και ένας τρόπος για την επίτευξη του σκοπού αυτού ήταν η συγχώνευση των διαϕορών μεταξύ της γλωσσολογικής και της διαλογικής διαμόρϕωσης του έργου και των διαϕορών των περιεκτών του-δηλαδή των διαϕορών μεταξύ των πολιτιστικών λόγων που δηλώνουν ¨αυτή είναι τέχνη¨ και “αυτό είναι το πλαίσιο”.
Πράγματι, το Fluxus θεωρούσε τόσο το πλαίσιο, όσο και τις επινοήσεις παρουσίασης, με την τυπογραφία και το γραφικό σχεδιασμό τους, γλώσσες αφεαυτές, και όχι απλώς χωριστούς και κατώτερους φορείς μιας γλώσσας, που προσλαμβάνει την ανώτερη μορφή  της “τέχνης”. Με τον τρόπο αυτό εξίσωνε το έργο με το πλαίσιο, το αντικείμενο με τον περιέκτη. Όμως ταυτόχρονα, διέλυε τη ¨μαγεία¨ του αντικειμένου τέχνης, που έχει αποκτήσει την ιδιότητα αυτή μέσω των πλαισίων παρουσίασής του (όπως η σουρεαλιστική βιτρίνα ή τα κουτιά του Τζόσεφ Κορνέλ), και αντικαθιστούσε τα πλαίσια αυτά με μια αισθητική αρχειακής συσσώρευσης στην οποία η κειμενική, οπτική ή αυκουστική καταγραφή της παραγωγής ενός έργου και η επακόλουθη παρουσίασή ή εκτέλεσή του αποτελούσαν τμήμα του τελειωμένου έργου τέχνης στον ίδιο βαθμό με το ίδιο το αντικείμενο ή την εκδήλωση (η αισθητική αυτή θα έβρισκε την πληρέστερη έκφρασή της στο Αρχείο καρτών του Ρόμπερτ Μόρς το 1962). 

Βιβλιογραφία:
Buchloh, B. H. D., Judith F. Rodenbeck, Robert E. Haywood, and Wallach Art Gallery. 1999. Experiments in the everyday. Columbia University, Miriam and Ira D. Wallach Art Gallery.  
Friedman, Ken. 1998. The Fluxus reader. Academy Editions, November 4.  
Hendricks, Jon, and Gilbert and Lila Silverman Fluxus Collection. 1988. Fluxus codex. Gilbert and Lila Silverman Fluxus Collection in association with H.N. Abrams, New York.  
Higgins, Hannah. 2002. Fluxus experience. University of California Press.  
Kaprow, Allan, and Jeff Kelley. 2003. Essays on the blurring of art and life. University of California Press.  
Nattiez, Jean-Jacques, and Robert Samuels. 1993. The Boulez-Cage Correspondence. annotated edition. Cambridge University Press, September 24.  
Oliva, Achille Bonito. 2002. Ubi Fluxus Ibi Motus, 1990-1962. Mazzotta Edizione, October 23.  

Advertisements

About ege's press.

Few things. I'm lizard king i can do anything. Let's start this shit. mpla mpla mpla de mas pernei gia polla. (greeklish) System learn greeklish. Learn to use your Keyboard shortcuts makes your life easier.Inside time άλλωστε... εμείς είμαστε ...
This entry was posted in Movements. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s